تجارت رویا به جای گردشگری ارزان

بهروز نصر آزادانی*

کارآفرینان خیلی از شهرهای مهم دنیا طی سالهای اخیر اقدام به طراحی، خلق، اجرا و عرضه تجربه های چندحسی لذتبخش، منحصربه فرد و به یادماندنی برای رضایت شهروندان و جذب گردشگران بیشتر کردهاند. امروز گردشگری فرهنگی لزوما بر پایه تجربه گری چندحسی است؛ تجربههايی كه مستلزم يادگيری، كشف و تماس بيشتر با مردم محلی و سنتهای ما باشد. مساله ای که خلأ آن در بیشتر شهرهای فرهنگی و تاریخی ما احساس می شود. شاهد و گواه این موضوع نیز به طور مثال این است که بیش از 95درصد گردشگران خارجی فقط یک بار از شهر اصفهان دیدن کرده اند.این مساله، به این معنی است که تجربه اصفهان شاید آنقدر اغواکننده، رویایی و لذتبخش نیست که گردشگر را مجاب کند برای بار دوم و بیشتر از آن بازدید کند و تجربه ها و لذت های بیشتری در آن داشته باشد. نزدیک به 65درصد از گردشگران خارجی در صدد بازدید از جاذبه های تاریخی و طبیعی این شهر و اولین اولویت بازدید آنها پل های تاریخی اصفهان است. این نکته نشان میدهد غوطه وری عاطفی و احساسی در این مکان ها برای آنها بیشتر رخ داده است؛ جایی که برای کلانشهر اصفهان درآمد مستقیمی حاصل نمی کند.

اولویت توریستهای آلمانی؛ خوشبرخوردی میزبان
برای مثال نظرسنجی از گردشگران آلمانی نشان میدهد که از میان آنها 91درصد چشمانتظار احترام و خوشبرخوردی از سوی میزبان، 77درصد دوستدار کشف نشانههای فرهنگی جذاب، 61درصد خواهان تجربههایی متفاوت از زندگی روزمره خود، 40درصد مشتاق یادگیری درباره فرهنگهای بیگانه و 30درصد دوستدار تعامل با مردم محلی هستند. در صورتی که بیشتر گردشگران آلمانی به دلیل محدودیتهای زبان، و ناتوانی و ناآگاهی شهروندان ما برای تعامل موثر با آنها، از ادراک تجربههای احساسی و عاطفی غنی در شهرهای ما بهرهمند نشده و در نتیجه انگیزهای برای ماندگاری بیشتر در ایران یا تکرار سفر خود و درک لذتهای بیشتر پیدا نمیکنند.

تجارت رویا به جای گردشگری ارزان
متاسفانه برای سرمایه گذاری در زمینه گردشگری هم، ما به سراغ زیرساخت ها و فرصت ها و تجربههایی می رویم که در دیگر شهرهای کشور و بیرون از کشور دهه ها پیش بهره برداری شده و جاذبه قدرتمندی برای توسعه تفریح و گردشگری به ویژه برای غیرشهروندان به شمار نمی رود و دچار یکنواختی و تکرار شدهایم.کمبود این تجربه های احساسی متفاوت و اصرار و توجه بیش از اندازه به ویژگی های کالبدی آثار فرهنگی و خصوصیات فیزیکی صنایع دستی و محصولات ما، قدرت بازاریابی و استفاده از روش های بازاریابی نوین را برای ما محدود کرده است. به همین ترتیب، اصرار بر استراتژی هایی نظیر کاهش هزینه ها و قيمت ها و افزایش تخفیف های گوناگون برای گردشگران و رفتن به سوی گردشگری ارزان قیمت و کمهزینه در ایران و شهرهای مختلف، ما را به ورطه شكست خواهد برد. اگر طراحی تجربه های خلاق در شهرها و مراکز گردشگری ما به گونهای قوی و غنی انجام پذیرد که گردشگر را در رویاها و احساس های دلخواهش غوطه ور کند، او هزینه های آن را پرداخت خواهد کرد. رمز عبور و رمز عملیات در این کارزار، «تجارت رویا» است. باید یک داستان فانتزی خلق کرد، بر اساس آن رویاپردازی نمود، مثل یک فیلمنامهنویس و کارگردان آن را به یک اجرا تبدیل کرد و سپس با کمک عوامل اجرایی کاملا آماده باید فانتزی و رویا طراحی شده را بازاریابی و اجرایی کرد و به فروش رساند. پیشنهاد نگارنده در این حوزه، سرمایه گذاری بر ای ایجاد «مراکز،خانه ها یا دهکده های تجربه محور» بر اساس سبک زندگی منحصر به فرد هر یک از اقوام و اقشار ایرانی است. این خانه ها و دهکده ها به گردشگران فرصت تجربه کردن چندین روزه بخشی از فرهنگ ایرانی را خواهد داد. تجربه پوشاک، خوراک، بازی، اجرای مراسم و آیین ها و... با حضور و مشارکت خود گردشگر. تجربهای اصیل، ناب و نو که هرگز آن را نداشته اند.احیای میراث ناملموس، گردشگری خلاق، گردشگری تجربه محور، اقتصاد تجربه، بازاریابی تجربه مبنا، بازاریابی احساسی و از این دست مفاهیم و نظریه ها، کلیدواژه هایی است که باید در برنامه های راهبردی شهرها قرار گرفته و زمینه ها و فرصت های نابی را در اختیار جوانان و کارآفرینان قرار دهد.

اصفهان زیبا، ایمنا